Waarom praten niet altijd helpt – en spelen wél

Soms wil je zo graag je kind helpen dat je er alles aan doet om te praten. Je stelt vragen, probeert te begrijpen wat er aan de hand is, maar het lijkt alsof je kind steeds verder dichtklapt. Frustrerend, want je wilt niets liever dan je kind weer zien lachen en ontspannen. Toch is het niet zo gek dat praten niet altijd helpt. Kinderen hebben namelijk hun eigen manier om gevoelens te verwerken – en vaak is dat niet met woorden, maar via spel.

In dit artikel lees je waarom praten soms vastloopt bij gevoelens van je kind, en hoe spelen juist de deur naar begrip en vertrouwen opent. Vanuit de visie van integratieve kindertherapie delen we inzichten en voorbeelden die je direct kunt herkennen uit het dagelijks leven.


Waarom praten soms vastloopt bij gevoelens van je kind

Kinderen leven in beelden, beleving en spel – niet in taal zoals volwassenen. Waar jij als ouder misschien denkt: “Laten we er even over praten”, beleeft je kind zijn emoties op een totaal andere laag. Voor een kind van 4 tot 12 jaar is het moeilijk om woorden te vinden voor wat er binnenin gebeurt. Schaamte, verdriet of boosheid kunnen daardoor blijven hangen, juist omdat praten té groot voelt.

Bovendien roept praten over gevoelens soms spanning op. Als jij vraagt: “Wat is er nou precies aan de hand?”, kan een kind het gevoel krijgen dat het moet presteren of het "goede antwoord" moet geven. Zeker gevoelige kinderen trekken zich dan terug, of zeggen: “Weet ik niet.” Dat is geen onwil, maar een beschermingsmechanisme. Hun systeem kiest voor veiligheid.

Bij Optikans zien we dit regelmatig. Een kind dat niet kan of wil praten, communiceert wél – via gedrag, tekeningen of spel. Achter druk gedrag, stil verdriet of plotselinge boosheid zit vaak een verhaal dat met woorden nog niet verteld kan worden. En daar ligt de kracht van spel: het laat zien wat er leeft, zonder dat er iets gezegd hoeft te worden.


Hoe spel de weg opent naar begrip en vertrouwen

Spel is de natuurlijke taal van kinderen. In spel kunnen ze hun binnenwereld vormgeven – met poppen, knuffels, klei of verhalen. Wat moeilijk is om te zeggen, mag gespeeld worden. Zo kan een kind via het spel weer grip krijgen op gevoelens en ervaringen. In integratieve kindertherapie gebruiken we daarom juist spel als ingang: het kind bepaalt wat er gespeeld wordt, en de therapeut volgt met aandacht en begrip.

Door te spelen, voelen kinderen zich gezien. Er ontstaat ontspanning en vertrouwen, omdat er niets “moet”. Terwijl het kind speelt, leert het tegelijk om gevoelens te herkennen, grenzen aan te geven en nieuwe oplossingen te ontdekken. Dat gebeurt spelenderwijs, letterlijk en figuurlijk. Het spel fungeert als veilige plek waar emoties onderzocht mogen worden.

Voor ouders is dat soms even wennen. Je denkt misschien: “Maar we doen toch niets, we praten niet eens!” En juist daar zit de magie. In de stilte en het spel beweegt er meer dan woorden kunnen vangen. Door het kind te volgen in zijn spel – thuis of bij de kindertherapeut – geef je hem het signaal: “Jij bent oké. Je hoeft niets uit te leggen.” Vanuit die basis groeit herstel en zelfvertrouwen.


Wat een kindertherapeut doet als praten niet lukt

In de integratieve kindertherapie kijken we altijd naar het hele kind: emotioneel, lichamelijk, sociaal en mentaal. Als praten niet lukt, volgen we het kind in zijn natuurlijke expressievorm – vaak via spel, verbeelding of creatief materiaal. De therapeut sluit aan bij wat het kind laat zien, zonder te forceren. Zo ontstaat er veiligheid, en kan het kind stap voor stap vertrouwen opbouwen.

De kracht van deze benadering is dat elk kind zijn eigen ingang heeft. Het ene kind gebruikt Playmobil om zijn thuissituatie na te spelen, het andere kind schildert stormen of speelt rollenspellen over superhelden. In elk spel zit betekenis. De therapeut helpt die betekenis langzaam naar bewustzijn te brengen, zónder dat het kind overspoeld raakt.

Ook ouders worden in dit proces betrokken. Tijdens gesprekken bij Optikans krijg je inzicht in wat jouw kind laat zien in het spel, en hoe je thuis kunt aansluiten bij zijn tempo. Dat maakt de therapie niet alleen helend voor het kind, maar ook verbindend voor jullie als gezin.


Praten helpt – maar niet altijd, en zeker niet altijd als eerste. Voor veel kinderen is spelen de veiligste en meest natuurlijke ingang om te laten zien wat er werkelijk speelt. Door te durven vertrouwen op spel, geef je je kind ruimte om zichzelf te begrijpen en te herstellen op zijn eigen manier.

Bij Optikans werken we dagelijks met kinderen die vastlopen in emoties of gedrag. We zien telkens weer hoe spel deuren opent waar woorden dat niet kunnen. En hoe ouders, door anders te kijken, weer verbonden raken met hun kind.

Wil je weten of integratieve kindertherapie iets voor jouw kind is? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek – we denken graag met je mee.